საქართველო წინ მიდის მაშინ, როცა ასეთ ადამიანებს ჰგავს - იოანე (ივანე) მუხრანბატონის ისტორია

წარმოიდგინეთ ადამიანი, რომელიც XIX საუკუნეში საკუთარ სოფელში ქმნის

ისეთ საწარმოს, რომ მისი ღვინო პარიზში ოქროს მედალს იღებს და ევროპაში

საქართველოს ასახელებს.

ივანე (იოანე) მუხრანბატონი ის იშვიათი ქართველია, ვინც XIX საუკუნეში აჩვენა, როგორი შეიძლება იყოს განათლებული, თავისუფლად მოაზროვნე, პრაქტიკული და ინოვატორი საზოგადო მოღვაწე.

მამაცი ბრძოლაში, გონიერი მენეჯმენტში და ხედვების მქონე მომავალში.

ბაგრატიონთა საგვარეულოს შთამომავალი, გენერალ-ლეიტენანტი და ერთ-ერთი

უმსხვილესი მემამულე, მუხრანბატონი თავის დროშიც და დღევანდელი

საქართველოდანაც ჩანს როგორც მაგალითი იმისა, როგორ შეუძლია ერთ ადამიანს საკუთარი ქვეყნის განვითარებისათვის საუკეთესო დასავლური

გამოცდილების გამოყენება.

ივანე მუხრანბატონი 1812 წელს დაიბადა. იგი იყო ერეკლე II-ის შვილთაშვილი.

სამხედრო კარიერა პეტერბურგის პაჟთა კორპუსში დაიწყო. ახალგაზრდა

ასაკშივე მონაწილეობდა კავკასიის ბრძოლებში, გამოიჩინა განსაკუთრებული

გამბედაობა და დაიმსახურა სხვადასხვა უმაღლესი სამხედრო ორდენი.

გენერალ-მაიორისა და შემდეგ გენერალ-ლეიტენანტის ჩინი მას არა სტატუსის,

არამედ პირადი სიმამაცისა და გამოცდილი სარდლის ნიჭის გამო მიენიჭა.

მთელი ცხოვრება მას ახასიათებდა ღირსეული, მშვიდი, მაგრამ ძლიერი ლიდერობა. 1881 წელს სამხედრო სამსახურიდან გადადგომის შემდეგ არაერთხელ იყო არჩეული თბილისის გუბერნიის თავადაზნაურთა წინამძღოლად (მარშლად).

საზოგადო მოღვაწე და განათლების მხარდამჭერი

სამხედრო კარიერის პარალელურად, მუხრანბატონი, მთელი გულით ემსახურებოდა საზოგადოებრივ საქმეებს. იგი იყო „ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების“ დამფუძნებელი, პირველი ქართული საზოგადოებრივი ბიბლიოთეკის წევრი, სკოლებისა და განათლების მხარდამჭერი. მის მამულში დაარსებული სკოლა ყოველწლიურად 10 მოსწავლეს იღებდა, რომლებიც სამწლიან კურსს გადიოდნენ და მეურნეობის ხარჯზე ადგილზევე ცხოვრობდნენ.

ივანე მუხრანბატონი კარგად აცნობიერებდა, რომ განვითარებული საქართველო განათლებულ საზოგადოებას უნდა დაყრდნობოდა. მისი მოქმედების სტილი ერთდროულად იყო ეროვნული და ევროპული,"საკუთარმა მაგალითმა უნდა გვიჩვენოს, რა არის პროგრესი".

ინოვატორი და ღვინის ინდუსტრიის რეფორმატორი

ივანე მუხრანბატონის ყველაზე დიდი ისტორიული წვლილი მეღვინეობას

უკავშირდება. მაშინ, როცა ქართულ ღვინოს ევროპაში უხეშ და არაელეგანტურ

სასმელად მიიჩნევდნენ, მუხრანბატონმა გადაწყვიტა ეს წარმოდგენა მთლიანად

შეეცვალა.

მუხრანბატონის მამული ერთგვარ ექსპერიმენტულ “ევროპულ კუნძულს”

ჰგავდა. დასავლელი და ქართველი სპეციალისტების მონაწილეობით

მუხრანბატონის მამულებზე დაიწყო ჭარხლის სპირტის დამზადება, შეიქმნა

ლუდის ქარხანა, ჩამოჰქონდათ ევროპული მანქანა-დანადგარები. დიდი

ყურადღება ეთმობოდა მეცხოველეობის განვითარებას, მამულში საუკეთესო

ჯიშების ჩამოყვანას, რაც ყოველწლიურად ზრდიდა ხორცისა და რძის

პროდუქტების გამომუშავებას. სამეწარმეო საქმიანობაში და საერთაშორისო

მასშტაბით საკუთარი პროდუქციის გაყიდვაში მას რკინიგზის ქსელის

განვითარებაც ხელს უწყობდა.

1875 წელს ის საფრანგეთში გაემგზავრა, ბორდოსა და შამპანის გამოცდილებას

გაეცნო და საქართველოში ევროპული სტანდარტებით ღვინის წარმოება დაიწყო.

მისმა ხედვამ მუხრანში შექმნა 1.2 მილიონ ლიტრიანი ტევადობის თანამედროვე

ღვინის ქარხანა, სადაც გამოიყენებოდა უახლესი ტექნიკა, ხარისხის კონტროლი,

ვაზის დახარისხება და ევროპული წესით დაყენება.

მუხრანული ღვინოები მალევე იქცა საქართველოს სავიზიტო ბარათად,

რომელმაც საერთაშორისო სარბიელზე არაერთი ჯილდო დაიმსახურა. ასეთი იყო 1882 წელს მოსკოვის სახელმწიფო გერბით დაჯილდოება, 1889 წელს პარიზში ოქროს მედალი Exposition Universelle Internationale; თავად მუხრანბატონს კი საფრანგეთის მმართველობამ უმაღლესი ჯილდო "Officier du mérite agricole" გადასცა. 

მუხრანულმა ღვინომ ჩაანაცვლა ფრანგული ღვინო იმპერატორის კარზე

და პეტერბურგის საიმპერატორო კარის ოფიციალურ სასმელად იქცა. მუხრანბატონი იყო პირველი, ვინც დაამტკიცა, რომ ქართულ ღვინოს

მსოფლიოში თავისი კუთვნილი ადგილი აქვს.

ევროპული აზროვნებით მართული მამული

მისი მენეჯმენტი თანამედროვე ბიზნესს წააგავდა, რადგან ჰყავდა ევროპელი

სპეციალისტები, ამზადებდა ადგილობრივ კადრებს, შეიქმნა მეღვინეობის სკოლა

ახალგაზრდებისთვის, გამოიყენებოდა ტექნოლოგიური ინიციატივები

(ელექტროობა, ვენტილაცია, ინოვაციური საწნახელები), იცავდა მაღალპროფესიულ სტანდარტებს, ახორციელებდა ბაზრების დივერსიფიკაციასა

და ექსპორტს რუსეთიდან აშშ-მდე.

ივანე მუხრანბატონი არა მხოლოდ ღვინოს, არამედ მთელი ქვეყნის ეკონომიკას

უჩვენებდა, რომ ინოვაცია, განათლება და შრომა წარმატების მთავარი გზაა.

მისაბაძი ქართველი, ივანე მუხრანბატონი გარდაიცვალა 1895 წელს. დაკრძალულია სვეტიცხოველში.

მის მიერ შექმნილი სისტემები დღესაც ცოცხლობს — განსაკუთრებით “შატო

მუხრანში”, რომელიც მის იდეებს აგრძელებს.

მუხრანბატონი არის მაგალითი, რომ ქართველი შეიძლება ერთდროულად იყოს:

• აქტიური, შემოქმედი და კულტურულად დახვეწილი;

• ტრადიციულიც და თანამედროვეც;

• ეროვნულად და ევროპულად მოაზროვნეც;

• კეთილშობილი და შრომისმოყვარე საქმის კაცი;

• სამშობლოს ერთგული და მსოფლიოთან დაკავშირებული, ინოვატორი, რომელსაც საკუთარი ქვეყნის მომავალზე ზრუნვა უმაღლეს ფასეულობად მიაჩნია;

• შორსმჭვრეტელი და პრაგმატულიც.

მისი პიროვნება დღესაც გვახსენებს: საქართველოს სჭირდება განათლებული,

თავისუფალი, შრომისმოყვარე, ეროვნულად და ევროპულად მოაზროვნე ელიტა

— ისეთივე, როგორიც ივანე მუხრანბატონი იყო.

საქართველო წინ მიდის მაშინ, როცა ასეთ ადამიანებს ჰგავს.